02
سپتامبر

دیافراگم چگونه بر روی عکس شما تأثیر میگذارد؟

در روزهای گذشته مقالاتی در رابطه با ایزو و سرعت شاتر و تأثیر آن‌ها بر روی عکس و عکاسی انتشار یافت؛ این فاکتورهای یعنی ایزو، سرعت شاتر و دیافراگم هر سه در یک مثلث جای می‌گیرند که این مثلث با عنوان مثلث حیات عکاسی شناخته می‌شود که در روزهای قبل با دو ضلع این مثلث یعنی سرعت شاتر و ایزو آشنا شدیم و صحبت‌هایی در رابطه با آن‌ها کردیم و امروز به آخرین ضلع یعنی دیافراگم می‌رسیم.

دیافراگم یا اپرچر یک واژه فرانسوی است که درواقع می‌توان گفت که دیافراگم یک قطعه فلزی است که درون لنز قرار دارد و این قطعه فلزی مانند یک جادوگر در عکاسی عمل می‌کند. دیافراگم و مقاله‌هایی دراین‌باره بسیار زیاد است و باید به دیافراگم و بازی‌های آن بسیار توجه کرد.

دیافراگم چیست؟

اگر بخواهیم به زبان ساده عملکرد دیافراگم را بیان کنیم می‌توانیم بگوییم که دیافراگم همان میزان باز بودن لنز است که در این میان کاربر می‌تواند به‌اندازه نیاز خود لنز را باز نگاه دارد. دیافراگم این امکان را به شما می‌دهد که با باز و بسته کردن آن میزان نور ورودی به لنز و سنسور را کنترل کنید. شما با باز کردن دیافراگم میزان نور ورودی را افزایش می‌دهید و با بستن دیافراگم می‌توانید میزان نور ورودی را کم کنید.

باز و بسته کردن دیافراگم فقط در میزان نور ورودی تأثیر ندارد بلکه بر روی عمق میدان نیز تأثیر دارد. عمق میدان درواقع میزان توجه بر روی سوژه اصلی را مشخص می‌کند. در دیافراگم‌های بسیار بازمانند دیافراگم 1.8 ما باید بر روی یک سوژه فوکوس کنیم و عمق میدان بسیار کمی داریم و تقریباً جز سوژه چیزی مشخص و واضح نیست ولی در دیافراگم‌های بسته همه‌چیز درصحنه واضح ثبت می‌شود. در دیافراگمی مثل دیافراگم 22 همه اجزای صحنه از اول تا آخر واضح هستند، پس باید بسیار دقت کنیم که دیافراگم‌ها بر روی تمرکز عکس نیز تأثیر دارند.

اعداد دیافراگم با علامت F نمایش داده می‌شود. شما همیشه با علامت F مواجه شده‌اید این علامت درواقع میزان باز و بسته بودن دیافراگم را نشان می‌دهد. اگر بر روی لنز خود عددی مانند F8 را دیدید باید بدانید که این دیافراگم، دیافراگمی در حد میانه و وسط است که نه وضوح کامل به ما می‌دهد و نه عمق میدان بسیار کم. معمولاً لنزهایی که دیافراگم‌های بسیار بازدارند کیفیت بسیار بالاتری نیز دارند و هم‌چنین گران‌تر نیز هستند. لنزهایی که دیافراگم‌های بسیار بازدارند معمولاً بوکه های بسیار زیبایی نیز به وجود می‌آورند که این بوکه ها به شکل تیغه‌های لنز نیز بستگی دارد.

دیافراگم‌های بسیار باز در عکاسی در نور کم و شب نیز به کمک عکاس می‌آید و به عکاس این امکان را می‌دهد تا دیافراگم را بسیار باز کند و تمام نور موجود درصحنه را به سنسور بتاباند.

عمق میدان و دیافراگم

همان‌طور که گفتیم باز و بسته شدن دیافراگم به عمق میدان نیز مربوط است. عمق میدان یا DOF در عکاسی یکی از پایه‌های اصلی است. در عکس‌های طبیعت و عکس‌های صنعتی و یا بسیاری از ژانرهای عکاسی شما به عمق میدان بسیار زیاد نیاز دارید چون در عکاسی طبیعت نمی‌توانید از یک عنصر فاکتور بگیرید بلکه همه‌چیز باید در تصویر واضح باشد. این واضح بودن عناصر در تصویر در بسیاری از ژانرهای عکاسی امری بسیار مهم است، به‌عنوان‌مثال در عکاسی خبری و مستند شما باید از همه‌چیز تصویر واضحی داشته باشید و نمی‌توانید ژانر هنری و یا عمق میدان کم را وارد این نوع از عکاسی کنید.

عمق میدان کم معمولاً برای عکاسی هنری مورداستفاده قرار می‌گیرد. معمولاً در عکاسی ماکرو و یا بسیاری از ژانرهای عکاسی نیز می‌توان از عمق میدان کم استفاده کرد. معمولاً در بسیاری از عکس‌های تبلیغاتی نیز ما می‌توانیم استفاده از عمق میدان کم را مشاهده کنیم. در این نوع از عکس‌ها استفاده از عمق میدان کم به‌این‌علت است که عکاس می‌خواهد توجه کاربر را به سمت موضوع و محصول جمع کند.
عکاسی طبیعت
هر چه در عکس عمق میدان کمتری داشته باشیم تمرکزی بیشتری نیز بر روی سوژه اصلی داریم. در تصویر زیر شما یک سوژه را مشاهده می‌کنید که از این سوژه با دو عمق میدان عکاسی شده است. در تصویر سمت چپ عکس با دیافراگم 22 عکاسی شده است و عکس سمت راست با دیافراگم 2.8 عکاسی شده است. اگر بخواهیم تمام تعریف دیافراگم را در یک عکس توضیح دهیم می‌توانیم به همین عکس اشاره‌کنیم. در این عکس همان‌طور که پیش‌تر هم گفته شد در دیافراگم 22 همه‌چیز درصحنه واضح است و شما می‌توانید پس‌زمینه را نیز به‌خوبی تشخیص دهید ولی در تصویر سمت راست تمرکز عکاس بر روی گل‌ها بوده است و در این عکس از دیافراگم باز استفاده‌شده است.

بسیاری از ژانرها در عکاسی هستند که نیازمند استفاده از یک عمق میدان مشخص است. در عکاسی پرتره شما باید بر روی صورت سوژه خود تمرکز کنید و این تمرکز نیازمند استفاده از عمق میدان کم است. شما با عمق میدان زیاد نمی‌توانید عکس پرتره خوبی بگیرید.

در عکاسی مستند و هم‌چنین در عکاسی طبیعت شما نمی‌توانید از دیافراگم‌های بسیار باز استفاده کنید شما مجبور هستید تا از دیافراگم بسته استفاده کنید، در بسیاری از ژانرهای عکاسی چهارچوب‌ها و قواعدی وجود دارد و شما باید در هر ژانری که هستید قوانین و قواعد آن ژانر را رعایت کنید تا بتوانید به عکاس آن سبک و ژانر نام‌گذاری شوید. دیافراگم در عکاسی گستره بسیار وسیعی دارد که عکاس باید بر این زمینه تسلط کافی داشته باشد تا بتواند به بهترین شکل عکس موردنظر خود را بگیرد. یکی دیگر از زمینه هایی که می توان از نمونه بسیار خوب استفاده از عمق میدان کم در آن نام برد عکاسی ماکرو است که در این ژانر نیز عکاس باید از عمق میدان بسیار کم استفاده کند تا بتواند به نتیجه بسیار خوبی دست پیدا کند.در عکاسی ماکرو عکاس نیازی به عمق میدان بسیار زیاد ندارد بلکه جزئیات است که به مفهوم کار هنرمند معنا می دهد.

در مثلث حیات عکاسی هر فاکتور نقش بسیار مهمی در تولید یک عکس خوب دارد و یک عکاس خوب باید بداند که هرکدام از این فاکتورها چه ماهیتی دارد و چه تأثیری بر روی عکس ما دارد. هرکدام از فاکتورهای مثلث حیات می‌توانند ماهیت و ویژگی بسیار خاصی به‌عکس عکاس بدهد.