02
آگوست

درک لنزها؛ دیافراگم F-Stop و T-Stop

چقدر با لنز های آشنا هستید؟ لنز ها یکی از اصلی ترین عنصر های عکاسی هستند و اگر لنز ها نباشد بی شک نمی توان عکاسی کرد. لنزهای دنیای بسیار گسترده ای دارند و در این زمینه هر عکاسی باید اطلاعاتی در زمینه لنز ها داشته باشد، برای گرفتن یک عکس خوب باید لنز و دوربین را به خوبی شناخت تا بتوان به خوبی از آن ها استفاده کرد.

F-Stops چیست؟

شماره F روی لنز شما یا همان F-Stop در واقع میزان نوری را مشخص می کند که قرار است به لنز شما وارد شود، در واقع در درون لنز شما یک دایره قرار دارد که این دایره با اعداد دیافراگم باز و بسته می شود، هر چه دیافراگم شما بازتر باشد نور بیشتری به لنز شما وارد می شود و هر چه دیافراگم بسته تر باشد نور کمتری به لنز شما وارد می شود. باز و بسته بودن دیافراگم علاوه بر تاثیر گذاری بر روی شدت نور بر روی عمق میدان نیز تأثیر مستقیمی دارد. برای درک بهتر به بررسی مثال هایی می پردازیم، اعدادی مانند 1.2،1.4،1.8،2 دیافراگم های بسیار بازی هستند و در این دیافراگم ها نور زیادی به سطح حساس ما می رسد. دیافراگم هایی مانند 8،11،16،22 دیافراگم های بسته ای هستند که در این دیافراگم ها نور کمی به سطح حساس می رسد و روزنه دیافراگم در این اعداد بسته است.

پله ها و یا همان اعداد دیافراگم در لنز های مختلف متفاوت هستند و بستگی به کیفیت لنز ها و نوع لنز ها این اعداد بالا و پایین می شوند، گاهی در فیلم برداری، فیلم بردار نیاز دارد تا دیافراگم را در یک صحنه کمی باز نگاه دارد و پس از مدتی دیافراگم را ببندد، در این شرایط فیلم بردار باید درک درستی از اعداد دیافراگم داشته باشد تا بتواند به خوبی هماهنگی را در تصویر به وجود بیاورد. در برخی از دیافراگم ها شما نباید توقف داشته باشید و باید از این دیافراگم ها به عنوان دیافراگم گذرا استفاده کنید، در تصویر متحرک زیر این موضوع نمایش داده شده است که شما چگونه می توانید از دیافراگم باز به سمت دیافراگم بسته بروید.

باز و بسته کردن دیافراگم ارتباط مستقیمی با نور دارد، اگر دو پله دیافراگم خود را بالا ببرید، نور ورودی به دوربین نیز کم می شود، این رابطه با اعداد رابطه ای معکوس است. اگر شما از یک دیافراگم پایین مانند 2.8 به دیافراگم بالاتر مثل 4 بروید یعنی دو پله بالا بروید، این عمل متوقف کردن یا stopping down نام گذاری می شود و اگر شما این حرکت را به سمت بالا ببرید، یعنی از دیافراگم 11 به 8 بروید به این عمل توقف کردن یا stopping up نامیده می شود. در هر لنزی شما با اعدادی از دیافراگم ها رو به رو هستید که این اعداد این امکان را به شما می دهد که به راحتی دیافراگم را باز یا بسته کنید. در برخی از مواقع ممکن است عکاس یا فیلم بردار حرفه ای به عددی از دیافراگم نیاز داشته باشد تا بتواند به وسیله آن نورهای خاصی را به تصویر در بیاورد، منظور از این اعداد، عددی است که بین چند دیافراگم قرار دارد و در واقع عددی خاص در دیافراگم است.

F-Stop از نظر علمی

شاید این موضوع به نظر شما بیاید که باز و بسته بودن دیافراگم یک مسئله وابسته به نور است و در این محدوده تعریف می شود، باید گفت که باز و بسته بودن لنز و دریافت نور یک مسئله فیزیکی نیست و رابطه ای ریاضی در میان این اعداد و این الگوها قرار دارد. در لنز ها هر چه لنز شما از عدد دیافراگم باز تری برخوردار باشد لنز شما توانایی بیشتری در دریافت نور دارد و هم چنین لنز شما بزرگ تر خواهد بود، این بزرگ تر بودن از نظر ابعاد در نظر گرفته می شود و سنجیده می شود.

نکته ای دیگر در بررسی لنز ها وجود دارد، هنگامی که شما دوربین خود را بر روی دیافراگم 1.4 تنظیم می کنید، نور به صورت کامل و 100 در صد به لنز شما نمی رسد، نور در برخورد با هر سطحی دچار شکست می شود، حتی نور در برخورد با فضا نیز دارای شکست است، هنگامی که نور از لنز با شیشه ها و عدسی ها رد می شود بی شک دچار شکست می شود و این نور 100 در صد به صورت 90 تا 60 درصد به درون لنز ما وارد می شود و به سطح حساس ما برخورد می کند. هر چه قدر نور با شکست کمتری وارد لنز شود و به سطح حساس برخورد کند بی شک تصویر بهتری دریافت خواهید کرد و لنز شما کیفیت بهتری خواهد داشت.

T-Stop
بی شک فیلم سازان به خصوص فیلم سازان هندی به خوبی با T-Stop آشنا هستند،T-Stop در واقع همان transmission stops است. در واقع پله T نوعی معمار اندازه گیری است که مقدار نور ورودی به لنز را براساس دیافراگم توصیف می کند. به عنوان مثال برای درک بهتر این موضوع می توانیم مثالی را بررسی کنیم، لنزی با فاصله کانونی 100 میلی متر و دیافراگم 2 در واقع میزان light transmittance این لنز 75 درصد است، مفهوم T-Stop در کار فیلم برداران بسیار پر استفاده است.

عمق میدان

گفتیم که در مبحث دیافراگم باز بسته شدن فقط در رابطه با میزان نور ورودی نیست بلکه این باز و بسته بودن دیافراگم به عمق میدان نیز ارتباط دارد. هرچه دیافراگم شما بسته تر باشد، یعنی عدد دیافراگم شما بزرگ تر باشد، شما عمق میدان بیشتری دارید، هر چه دیافراگم شما بازتر باشد، عدد دیافراگم شما کمتر باشد و نور بیشتری به لنز شما وارد شود شما عمق میدان کمتری نیز خواهید داشت، دیافراگم های بسته برای عکاسی از طبیعت، مستند و بسیاری از زمینه های دیگر مناسب است و دیافراگم های باز نیز برای عکاسی پرتره و هنری بسیار مناسب است. معمولاً لنز های بسیار باکیفیت و گران قیمت دیافراگم های بازتری نیز دارند.

مشکلاتی در این زمینه پیش می آید که در زمینه ای شما نیاز به وضوح بسیار بالا دارید ولی نور شما کم است و نمی توانید از دیافراگم های بسیار بسته استفاده کنید، در این شرایط می توانید از ایزو بالا و فایل RAW استفاده کنید.

وضوح

پر واضح است که در هنگام استفاده از دیافراگم های بسته شما وضوح بیشتری دارید، امروزه به لطف تکنولوژی در دیافراگم های 5 و 8 نیز ما تصاویر واضحی داریم ولی به صورت قطع در دیافراگم 11 شما تصویر بسیار واضح ترین دارید نسبت به زمانی که از دیافراگم 1.2 استفاده می کنید.

امروزه بسیاری از لنز ها توسط یک موتور به دوربین متصل می شوند، اگر شما یک لنز قدیمی داشته باشید و حتی اگر از لنز های فیلم برداری استفاده کنید این حلقه بر روی لنز های شما دیده می شود. موتورهای فوکوس بر روی لنز ها انواع متفاوتی دارد، در لنز هایی دارای موتور فوکوس الترا سونیک هستند ما با فوکوس هایی بسیار نرم و زیبا رو به رو هستیم و در این لنز ها پرشی در فوکوس کردن دیده نمی شود، اما در نوع دیگر موتورهای فوکوس با نام موتورهای فوکوس استپر ما با این پرش ها در فوکوس رو به رو هستیم که لنز هایی با موتورهای الترا سونیک گران قیمت تر هستند و برای فیلم برداری نیز مناسب تر هستند.

بیشتر بخوانید
معایب و مزایای استفاده از لنز تله فتو در عکاسی خیابانی
عکاسی ماکرو با تکنیک لنز وارونه
لنز تله فوتو چیست